پروژههاي تحقيقاتي دانشجويان محقق هدا صيف - پروژه تحقيقاتي | بازگشت به فهرست دانشجويان محقق خشونتهاي قومي در قالب يک نظام کاستي: موردي از خشونت سنتي اين تحقيق به يک مورد از رفتارهاي بسيار خشونتآميز اجتماعي و اقتصادي، عليه يک گروه اقليت از جامعه در جمهوري يمن، که آنان را «الاخظيم» ميخوانند خواهد پرداخت. اين تحقيق از چشمانداز مباني حقوق بشر، روابط بين فرهنگ و خشونت را مورد بررسي قرار ميدهد. اين تحقيق استدلال خواهد کرد که علت ريشهاي خشونت سيستماتيک و ساختاري عليه اين گروه، که سابقهاي بسيار طولاني دارد، در ماهيت خود قومي است و دلايل فرهنگي «مشروع» خود را از خلال رفتارهاي کاست گونه و تحقيرهاي اجتماعي و اقتصادي جامعه نسبت به آنان اخذ ميکند. هدا صيف – گفتوگو چالشهايي را که در انجام تحقيق با آنها روبرو خواهيد بود، توضيح دهيد. يکي از مهمترين چالشهايم در دوران تحقيق در دانشگاه اموري، تبديل انديشههاي نظري در هواداري از اين طرح به جنبههاي عملي آن بود. دستيابي به يک چارچوب عملي روشمند برترين چالشي بوده که تاکنون با آن مواجه شدهام. به عبارت ديگر، انتقال يک برخورد نظري به موضوع کلي نقض حقوق بشربه يک روش عملي مقابله با اين موارد نقض حقوق بشر، عمدهترين چالش من بوده است. يک چالش ديگر اين است که بعد از رخداد يازده سپتامبر، امکان دسترسي به يمن به مراتب دشوارتر شده است. تحقيق شما در حال حاضر در چه مرحلهاي قرار دارد؟ تحقيق من در دانشگاه اموري به پايان رسيده است. اما اين تحقيق نيازمند کار مستمر با گروه الاخظيم است که در اقليت قرار دارند. پروژه من يک تعهد دراز مدت است براي دستيابي به شيوههايي که بتوان از طريق اصلاح نهادهاي دولتي، حقوق اين گروه را رعايت کرد. با اين همه، هنوز بايد دولت يمن را متقاعد کرد که حقوق اساسي اين گروه نقض مراعات نميشود. برنامههاي آتي شما براي پروژه يا کار در عرصه حقوق بشر چيست؟ برنامه من ايجاد يک سازمان غيردولتي در داخل يا بيرون يمن براي حمايت از اين گروه است. تاسيس اين نهاد بسيار ضروري است، زيرا در حال حاضر حتي يک سازمان يمني يا غيريمني هم نيست که از حقوق اين گروه حمايت کند. در طي کار، طرح يا انديشه اوليه شما براي اين پروژه چه تحولاتي کرده يا انتظار داريد که در آينده چه تحولاتي بکند؟ آنچه در وهله اول تغيير کرده، شيوه برخورد من در دفاع از حقوق گروه الاخظيم است. در حالي که مشغول کار روي اين بخش در تز نهايي خود بودم، متوجه شدم که بايد برخوردم با موضوع حقوق اين گروه را تغيير دهم و به آن به عنوان يک حقوق جمعي بنگرم، نه حقوق فردي تک تک افراد اين گروه. اين تحقيق به من نشان داده است که وضعيت نگران کننده اين افراد، يک وضعيت مجازات جمعي است. در نيجه لازم است که با آن به صورت دفاع از حقوق جمعي برخورد کرد. فکر ميکنيد الگوي نظري و تحقيقات محلي شما را چگونه ميتوان در جوامع مختلف و چارچوبهاي گوناگون کشورتان پياده کرد و به اجرا درآورد؟ با توجه به گستردگي پروژه من در مورد موارد نقض حقوق بشر جمعي عليه گروههاي اقليت در سراسر يمن، در مرحلهاي از تحقيقات خود، به دستياران تحقيق اتکا کردهام. اما استفاده از اين دو دستيار تحقيقاتي، بيش از هر چيز ناشي از اين واقعيت بود که امکان سفر به يمن براي من وجود نداشت و در نتيجه قادر نبودم خودم در منطقه حضور داشته و به موضوع «هويت جمعي» در ميان اين گروههاي اقليت در دو نقطه مختلف يمن بپردازم. از سوي ديگر لازم بود که در مورد وجود يا عدم وجود سازمانهاي غيردولتي فعال در اين مورد و تحولاتي که اخيرأ در مورد اين گروهها و وضعيت حقوقي آنها پيش آمده است، تحقيق کنم و دريابم که آيا گروهي هست که در مورد الاخظيم فعاليت کند يا خير. دو دستيار تحقيقاتي، يکي در صنعا و ديگري در عدن، در جمعآوري اطلاعات در اين مورد، به من کمک کردهاند. هدا صيف – شرح تحقيق تحقيق من به موضوع يک بيعدالتي و خشونت عميق اجتماعي و اقتصادي عليه يک گروه اقليت اجتماعي به نام «الاخظيم» در جمهوري يمن ميپردازد. اين تحقيق به رابطه ميان فرهنگ و خشونت از چشمانداز حقوق بشر مينگرد. در آن اين بحث مطرح ميشود که علت ريشهاي خشونت سيستماتيک و ساختاري بسيار قديمي عليه اين گروه، ماهيتأ قومي است و در نهايت از خلال برخوردهاي کاستگونه با اين گروه و اعمال تبعيضهاي اجتماعي و اقتصادي عليه آنها، خودنمايي ميکند. تنها راه برخورد با اين موضوع نيز همين است، چون در اسلام جز برپايه تفاوتهاي قومي، نميتوان بين گروههاي اجتماعي تمايز گذاشت و تفاوت قايل شد. تحقيق من به جنبههايي از اين خشونت ساختاري و زمينههاي قومي _ تاريخي خواهد پرداخت و هم از نظر انسانشناسانه و هم از منظر تاريخ رژيمهاي معاصر حاکم بر يمن، آن را مورد تجزيه و تحليل قرار خواهد داد. اين تحقيق همچنين احتمال باطل شدن نظريه دفاع از حقوق بشر و تاکيد آن بر حقوق فردي را مد نظر قرار ميدهد و اين امکان را مطرح ميکند تا به موارد نقض حقوق بشر جمعي، نظير آنچه در يمن امروز ميگذرد، توجه داشته باشيم. باتوجه به بيهودگي حمايت از حقوق اقليتها از خلال توسل به بحثهاي جهاني که تاکيد آنها بر حقوق بشر فردي در چارچوب دولتهاي مستقل است که نميتوانند حقوق افراد ساکن در جغرافياي خود را محترم بشمارند، تحقيق من هوادار شناسايي خشونت عليه گروه قومي الاخظيم در يمن است که طي آن نه تنها قوانين بينالمللي که حامي احقاق حقوق فردياند ناديده گرفته ميشوند، بلکه حتي قوانين اسلامي تحمل و برابري نيز رعايت نميشوند. در اين رساله اين بحث را مطرح خواهم کرد که حکومت يمن نه تنها نميتواند حقوق اين گروه اقليت را که در تمامي قوانين بينالمللي محترم شناخته شده است رعايت کنند، بلکه حتي خود به آن دامن ميزند و اجازه نميدهد که آنان مشاغل بهتري بگيرند و فقط بايد در زمينه حمل فضولات انساني و به عنوان کارگران مسوول نظافت در شهرداريها کار کنند، يعني پستترين نوع کار را داشته باشند. پروژه فعلي من بر اساس سالها کار حمايتي از حقوق بشر در يمن، شکل گرفته است. اين پروژه در واقع حالت توسعه يافتهتر تز دکتري من در رشته انسانشناسي است که آن هم از سويي به موضوع دستهبنديهاي اجتماعي و تحقير در يمن اختصاص داشت. به اين ترتيب پروژه تحقيقاتي اخير من يک پروژه محققانه است که در آن عناصر تحليلي از موارد نقض حقوق بشر، نابرابريهاي اجتماعي و به حاشيه راندنها، با توجه به حمايت از حقوق بشر جمعي در چارچون يک کشور اسلامي، مورد نظر قرار ميگيرد. از اين نظر، من از جمله به پرسشهاي زير پرداختهام: ريشههاي اجتماعي اين خشونت از کجا سرچشمه گرفته است؟ آيا هر پروژه حمايتي از گروه الاخظيم بهتر است که از منظر حقوق فردي به مساله نگاه کند يا از نظر حقوق جمعي آن را مورد بررسي قرار دهد؟ اگر از منظر حقوق جمعي به قضيه نگاه کنيم، اين کار چه فوايدي را به دنبال خواهد داشت؟ هدف من آن است که يک پروژه حمايتي بنا نهم که بتواند حقوق جمعي اين گروه اقليت را محافظت کند و هم از جنبه نظري و هم از جنبه مشروعيت حقوقي بتواند اين کار را انجام دهد. اميد است که مطالعه پروژهمن آگاهي انتقادي کافي پديد خواهد آورد تا راه براي نشان دادن واکنشهاي محلي، منطقهاي و جهاني عليه اين مورد خشونتبار و بيعدالتي آشکار اجتماعي در يمن عليه گروه الاخظيم باز شود. |
اسلام و حقوق بشر |