دانشجويان بورسيه برنامه <
پروژه‌هاي تحقيقاتي دانشجويان

پروژه‌هاي تحقيقاتي دانشجويان محقق

کودو بوپ پروژه تحقيقاتي | بازگشت به فهرست دانشجويان محقق

اسلام و بهداشت و حقوق توليد مثل و جنسي زنان در چارچوب قوانين سنگال امروز

اهداف اين پروژه از جمله اين است که به وضعيت کلي زنان آفريقا در رابطه با اصول کلي حقوق بشر، خودمختاري، يکپارچگي جسمي و مالکيت بر بدن خود (که براي ديدگاه فمينيستي اهميت خاصي دارد) نگاهي بيندازد، چون آفريقا جامعه‌اي است که در آن خانواده و قبيله بر فرد ارجحيت دارند و زنان اين جامعه نه تنها فاقد قدرت، اقتدار تصميم‌گيري و دسترسي به منابع مالي هستند، بلکه اين خودباختگي و تسليم در ميان آنان نهادي شده و آنان دختران خود را نيز به عنوان موجودات کهتر اجتماعي بزرگ مي‌کنند. هدف ديگر اين پروژه آن است که اسلام را به عنوان مانع احقاق حقوق زنانگي و توليد مثل زنان، مورد بررسي قرار دهد.......

کودو بوپ گفت‌وگو

چالشهايي را که در طي انجام تحقيق با آنها روبرو بوديد، شرح دهيد؟

مهمترين چالشي که تجربه کردم، به حساسيت موضوع تحقيق من برمي‌گردد که موضوع حقوق جنسي است و طرح آن در جوامع آفريقايي آسان نيست. صحبت کردن در اين باره در آنجا راحت نيست. به همين خاطر برخي از کساني که با ايشان گفت‌وگو مي‌کردم، به ويژه دختران جوان، در موقع صحبت در اين باره خجالت مي‌کشيدند و حاضر نبودند تجارب خود را مطرح کنند. من با طرفهاي گفت‌وگوي خود به زبان محلي صحبت مي‌کردم و توضيح مفاهيم حقوق جنسي زنان به زبان محلي، کار دشواري است و به سختي مي‌توان پاسخهاي مشخص دريافت کرد.

پروژه تحقيقاتي شما در حال حاضر در چه مرحله‌اي است؟

اين تحقيق با همکاري همکاران فعال من در يک موسسه فعاليتهاي غيردولتي که در آن کار مي‌کنم، انجام مي‌شود. اگر فرصت داشته باشم که به مطالعات دانشگاهي خود در زمينه حقوق بشر ادامه دهم، مسلمأ اين کار را خواهم کرد. من خيلي دوست دارم که دانش نظري خود را در اين باره گسترش دهم و متخصص آفريقايي حقوق بشر شوم.

کودو بوپ شرح تحقيق

بنا به گزارش سازمان جهاني بهداشت، سالانه در آفريقا حدود 150 هزار زن در اثر بيماريهاي ناشي از حاملگي، جان خود را از دست مي‌دهند. فقط در سنگال، سالانه 510 زن به اين خاطر تلف مي‌شوند. فقر، فقدان دسترسي به خدمات اورژانس زنان و زايمان و کمبود پزشک متخصص، فاصله‌دار بودن امکانات درمانگاهي و نواقص موجود در ساختار سياسي، در بالا بودن ميزان مرگ و مير نقش مهم و اساسي بازي مي‌کنند. به همان اندازه، تبعيضات جنسي، خشونت، عدم اعتناي دولت به حقوق مسلم توليد مثل و جنسي زنان و غفلت خود زنان از حقوق حقه خود ايشان، در اين امر دخالت دارند. در برنامه‌هاي کار کنفرانس بين‌المللي در مورد جمعيت و توسعه (قاهره، 1994) و نيز در چهارمين کنفرانس بين‌المللي زنان (پکن، 1995)، حقوق زير براي زنان مورد شناسايي قرار گرفته که شامل چهار مورد است:

  1. حق دستيابي به بالاترين حد استاندارد بهداشت جنسي و توليد مثل
  2. حق تصميم‌گيري در مورد آزادي بچه‌دار شدن يا نشدن و بري بودن از تعصب و خشونت
  3. حق تصميم‌گيري در مورد تعداد فرزند، فاصله ميان تولد آنان و حق داشتن اطلاعات و راههاي انجام آن و
  4. حق داشتن روابط جنسي ارضاکننده و سالم

اعمال اين قوانين، از آنجا که ناظر به حقوق فردي هستند، آن هم در جامعه‌اي که در آن سکس و توليد مثل ابعاد اجتماعي بسيار مهمي دارند و در آن نقش همسران، اعضاي خانواده و قبيله و جامعه، بسيار پررنگ است، ايجاد تضاد و تناقض مي‌کند. افزون بر آن، اين قوانين ناظر به جمعيتي (زنان) هستند که جامعه نمي‌تواند قدرت تصميم‌گيري آنان را در مسايل مربوط به سکس و توليد مثل، تضمين کند. از اين نظر، اصل خودمختاري زنان، استقلال آنان، تسلط آنان بر بدن خويش _ که از جمله اصول اساسي در بهداشت و حقوق زنان است_ عملأ ناديده گرفته مي‌شوند.

تا همين اکنون، اکثر زنان سنگالي کماکان با ازدواجهاي زودهنگام، يا از پيش تعيين شده يا اجباري روبرو هستند و تحت فشار همسر يا خانواده او، خيلي زود و يا به دفعات فراوان حامله مي‌شوند. هنوز جمع کثيري از زنان سنگالي با خطر ختنه زنان و ديگر اشکال خشونت جنسي روبرو هستند. سالهاست که مردان و زنان روشنفکر سنگال، عليه اين اقدامات به پا خاسته‌اند، اما عمده استدلال ايشان اين است که اين کارها براي سلامت زنان مضر است. اندک مدتي است، که به لطف فعاليتهاي فعالان فمينيست، اين اقدامات به عنوان اقداماتي عليه حقوق مسلم زنان، در نظر گرفته مي‌شود.

در سنگال، اسلام که مهمترين دين اين کشور است، نقشي اساسي در جامعه به عهده دارد. در اينجا هم، همانند بسياري از کشورهاي اسلامي ديگر، گروههاي اسلامگرا در حال گسترش هستند و مي‌کوشند تا جامعه و نهادهاي مدني را تحت تاثير و نفوذ خود بگيرند.

دولت سنگال هم حقوق جنسي و هم حقوق بهداشتي زنان را به عنوان حقوق اجتماعي به رسميت شناخته است، اما اين شناسايي فعلأ فقط در حد رسمي باقي مانده، چون بسياري از اصول و کاربردهاي قوانين خانواده، در نهايت ضدزن هستند. افزون بر آن، برنامه ملي در مورد بهداشت توليد مثل، بيش از هر چيز بر کاهش مرگ و مير مادران و نوزادان تمرکز دارد و آنقدرها نگران حقوق توليد مثل و جنسي زنان نيست.

به طور کلي، موضوع حقوق توليد مثل و جنسي زنان، متاثر از سه مساله مهم است:

  • کندي دولت در اجراي حقوق توليد مثل و جنسي زنان
  • يک موضع سنتي محافظه‌کار و ديني مخالف از جانب مردمي که براين عقيده‌اند که از يک سو، زن و مرد نقشهاي متفاوتي بازي مي‌کنند و لاجرم نمي‌توانند برابر باشند و از سوي ديگر، انتخاب فردي به عنوان عنصر اصلي حقوق توليد مثل و جنسي و برابري زن و مرد، اصولي غربي‌اند و با فرهنگ سنگالي و ارزشهاي اسلامي تطابق ندارند.
  • جنبشهاي زنان در سنگال بيشتر متوجه حقوق اقتصادي زنان هستند تا حقوق توليد مثل و جنسي آنان.

اهداف اصلي اين تحقيق، با توجه به چارچوبي که به آن اشاره شد، اين خواهد بود که آگاهي نسبت به حقوق توليد مثل و جنسي زنان در سنگال افزايش داده شود و اين حقوق عملأ رعايت گردد. اولين هدف خاص اين خواهد بود که ديدگاهها و نحوه برخورد زنان سنگالي با تعاريف جاري از بهداشت و حقوق توليد مثل و جنسي عرضه شده توسط برنامه کار و کنفرانس پکن، به ويژه در مورد اصول حقوق فردي، خودمختاري و مالکيت بر بدن درک شود.

دومين هدف خاص اين خواهد بود که از خلال مباحثه با علماي اسلام دريافته شود که آيا اسلام به موضوع رابطه مرد و زن چگونه نگاه مي‌کند و آيا مخالف حقوق توليد مثل و جنسي زنان است يا نه. اگر اسلام مخلافتي با اين موضوع ندارد، چگونه مي‌تواند به مدافعان حقوق زنان کمک کند تا از نظر حقوق توليد مثل و جنسي، از آن دفاع کنند.

بخش اول رساله به شرح خلاصه‌اي از چارچوبهاي اجتماعي اقتصادي و حقوقي حقوق توليد مثل و جنسي زنان در سنگاک خواهد پرداخت. بخش دوم آن موضع زنان، رهبران مذهبي و چهره‌هاي کليدي جامعه را مطرح مي‌کند. اين تجزيه و تحليل شامل گفت‌وگوهاي مفصل و عميق، گروههاي ذينفع، و تحليل محتوايي برنامه‌هاي راديويي و تلويزيوني گروههاي بنيادگراي اسلامي در مورد حقوق زنان، به ويژه حقوق توليد مثل و جنسي آنان، خواهد بود. در بخش سوم و پاياني رساله نيز اين مباحث با توجه به استانداردهاي حقوق بشر مورد بررسي قرار مي‌گيرند و راه حلهايي نيز عرضه خواهند شد.

کودو بوپ - پيشرفت / آموزش / شبکه

 

پيشرفت

طرح اوليه من براي برخورد با موضوعهاي مربوط به حقوق توليد مثل و آزاديهاي جنسي زنان، بيشتر بر موضوعهاي مذهبي تمرکز داشت، تا استراتژي. حضور در کلاسهاي درس حقوق بشر دکتر اننعيم و دکتر ديويس، به من کمک کرد تا دانش خود را از استانداردهاي حقوق بشر گسترش بخشم و به اين مسايل از زاويه اصول حقوق بشر که جامع و جهاني است بنگرم. اين درسها، گفت‌وگوها و بحثهاي دانشجويان با دکتر اننعيم در ضمن به من کمک کرد تا متوجه تنشهاي بين سياستهاي دولت و برنامه‌ها از يک سو، و از سوي ديگر، برداشتهاي مردم و ديدگاههاي آنان از حقوق زنان بشوم. اين بحثها همچنين به من امکان داد تا برخي از برداشتها و ديدگاههاي پيشين خود را که بر مبناي تجربه‌ام به عنوان يک فعال حقوق بشر بود، مورد چالش قرار دهم.

من در کلاسهاي زير هم شرکت کردم که به من کمک کردند تا ديدگاههاي خود را از فمينيسم گسترش بخشم و در ضمن فرصتي به من دادند تا با شيوه‌هاي تحقيق بهتر آشنا شوم.

  • فمينيسم سياه جهاني در دانشکده مطالعات زنان. اين درس را دکتر بورلي گاي _شفتال تدريس مي‌کرد
  • طراحي تحقيق، دانشکده تاريخ. مدرس دکتر ادنا بي
  • شيوه‌هاي تحقيق در زمينه انسان‌شناسي. مدرس دکتر دانلد

يکي ديگر از کمکهاي اين برنامه به من اين بود که امکان دسترسي به تحقيقات ساير دانشجويان و اسنادي را در اختيار من نهاد، که به هيچ وجه ديگري به آنها دسترسي نداشتم.

آموزش

من در سال 1995 در UNFPA يک دوره آموزشي ديدم. از سوي ديگر در شبکه اتحاد زنان در کشورهاي مسلمان نيز در زمينه سازماندهي براي احقاق حقوق زنان آموزش ديده‌ام. گروه زناني که من در سنگال هدايت مي‌کنم، وابسته به اين شبکه است. درسهاي حقوق بشر در دانشگاه اموري در زمينه فعاليتهاي من به نحو بسيار عميقي کارگشا بوده‌اند.

شبکه

هدف گروه زناني که در سومالي من با آنان کار مي‌کنم اين است که حقوق زنان را توسعه دهد، براي تقويت حقوق زنان کوشش کند و از زناني که حقوق ايشان توسط نهادهاي ديني به خطر افتاده است، حمايت به عمل آورد. لاجرم ما با گروههاي زيادي در سطوح محلي، منطقه‌اي و بين‌المللي کار مي‌کنيم. در سطح قاره، ما با انجمن زنان آفريقايي براي تحقيق و توسعه همکاري داريم. در سطح بين‌المللي، با انجمن توسعه حقوق زنان، مرکز حمايت از قوانين و خط‌مشي‌هاي توليد مثل و همچنين با شبکه اتحاد زنان در کشورهاي مسلمان کار مي‌کنيم.

من در صدد هستم تا يک کنفرانس بين‌المللي در زمينه HIV/AIDS و زنان آفريقا و زنان بي‌خانمان برپا دارم. موضوع حقوق زنان، کساني که با بيماري ايدز دست و پنجه نرم مي‌کنند و همچنين مشکلات کساني که از اين بيماران نگهداري مي‌کنند از جمله موضوعاتي خواهد بود که در اين کنفرانس مطرح خواهد شد.

اسلام و حقوق بشر
در باره برنامه
«اسلام و حقوق بشر»
دانشجويان بورسيه برنامه
مقالات
کتاب‌شناسي
محققان
پژوهش براي ايجاد تحولات اجتماعي
نسخه انگليسي